ในวันที่หลายคนตั้งคำถามว่า “เด็กเล่นไปเพื่ออะไร?” มีใครคนหนึ่งที่เลือกจะตอบคำถามนี้ ด้วยการลงมือทำจริง   ครูยาย หนูทิพย์ พันธุ์งาม หรือที่เด็ก ๆ เรียกกันอย่างคุ้นเคยว่า “ครูยายแห่งสวนเอ็นอ้านาเทิง” หลังจากออกจากระบบโรงเรียน ครูยายไม่หยุดทำงานเพื่อเด็ก ๆ กลับเลือกใช้ชีวิตหลังเกษียณในการลงมือสร้าง “พื้นที่เล่นอิสระ” ขึ้นในสวนของตัวเอง เพราะเธอเชื่ออย่างลึกซึ้งว่า “การเล่นไม่ใช่แค่การพักผ่อน…แต่มันคือกระบวนการสร้างคน” พื้นที่เล่นที่เด็กเป็นคนเลือก ผู้ใหญ่เป็นเพื่อนร่วมทางสวนเอ็นอ้านาเทิงไม่ได้เป็นเพียงแค่โคกหนองนาโมเดล   แต่เป็นลานชีวิตของเด็ก ๆ ที่ได้เข้ามาปล่อยพลังตามจังหวะของตนเอง  เพราะครูยายมีคลองใส้ไก่ให้เด็กเล่นน้ำ...

ในโลกยุคใหม่ที่เต็มไปด้วยหน้าจอมือถือ ตารางเรียนแน่นเอี๊ยด และพื้นที่เล่นที่หายากลงเรื่อยๆ เด็กในวันนี้กำลังเผชิญกับการขาดสิ่งหนึ่งที่เคยเป็นธรรมชาติของวัยเด็ก  นั่นคือ “การเล่นอิสระ” การเล่นอิสระไม่ได้เป็นแค่การวิ่งเล่น หรือจับกลุ่มเล่นขายของอย่างไร้จุดหมาย แต่คือช่วงเวลาที่เด็กได้เลือกเองว่าจะทำอะไร จากความคิด ความชอบ และความสนใจของเขาเอง เป็นพื้นที่ให้เด็กได้รู้จักตัวเอง คิดเอง ตัดสินใจเอง และเรียนรู้สิ่งรอบตัวผ่านการลงมือทำจริงๆ “พี่ต้อง”  นางสาวทัตติยา ลิขิตวงษ์ ผู้จัดการมูลนิธิเพื่อการพัฒนาเด็ก มพด. ชี้ให้เห็นว่า การเล่นอิสระนั้นสำคัญกับเด็กทุกยุคทุกสมัย แต่ในยุคนี้สำคัญเป็นพิเศษ เพราะเด็กยุคนี้มีโอกาสเล่นน้อยลงจากหลายปัจจัย...

มนุษย์เกิดมาพร้อมกับสัญชาตญาณของการเรียนรู้ เด็กทารกยังพูดไม่ได้ ยังเดินไม่ได้ แต่เขาก็พยายามจับ บีบ คลาน ชิมสิ่งต่างๆ นั่นคือการเล่น และนั่นคือการเรียนรู้ตามธรรมชาติของมนุษย์ การเล่นจึงไม่ใช่แค่เรื่องสนุก แต่มันคือกลไกการเรียนรู้ที่ฝังอยู่ในดีเอ็นเอ การเล่นอิสระคือช่วงเวลาที่เด็กได้ฟังเสียงข้างในของตัวเอง ได้เลือก ได้ลองผิดลองถูก ได้ทำสิ่งที่อยากทำด้วยตัวเอง นี่คือรากฐานที่สำคัญต่อการเติบโตทั้งร่างกาย จิตใจ อารมณ์ สังคม และทักษะชีวิตในระยะยาว แต่เมื่อเด็กเริ่มโตขึ้น ระบบการศึกษา สังคม หรือความคาดหวังจากผู้ใหญ่ ก็มักจะค่อยๆ...

“เล่นเถอะ อย่าห้าม” ถ้าพูดแบบนี้กับผู้ใหญ่บางคนอาจจะมีคิ้วขมวดกันบ้าง   แต่ถ้าได้ฟังจากเด็กคนหนึ่งที่เติบโตขึ้นมาพร้อมการเล่น เราอาจต้องมองใหม่ว่า “การเล่น” ไม่ได้เป็นแค่กิจกรรมฆ่าเวลา  แต่มันคือชีวิต คือการเรียนรู้ คือพื้นที่ปลอดภัยที่หล่อหลอมเด็กคนหนึ่งให้กลายเป็นผู้ใหญ่ที่รู้จักตัวเองและอยู่กับโลกนี้ได้อย่างเข้าใจ เต้ย — นายเบญจพจน์  รักษ์กระโทก  เยาวชนรองเมืองเรืองยิ้ม  เป็นหนึ่งในเด็กที่เติบโตมากับการเล่นอิสระและการเล่นเสี่ยงอย่างแท้จริง เขาไม่ได้พูดถึงการเล่นในเชิงวิชาการ แต่พูดในฐานะ “คนเคยเล่น” ที่ใช้ประสบการณ์จริงหล่อหลอมการเติบโต “การเล่นอยู่กับทุกพฤติกรรมของเด็ก ทั้งการเดิน การขยับตัว การเคลื่อนไหวร่างกาย” เต้ยเล่าว่าเขาเริ่มเล่นตั้งแต่ยังเล็ก...

จารยา บุญมากคุณแม่มือใหม่ เลี้ยง เล่นกับลูกเต็มเวลา “ ก่อนมีลูกเราเคยคิดว่า ต้องแบ่งพื้นที่บ้านให้เป็นสนามเล่นของเขา แล้วเอาของเล่นมาวางให้เยอะๆ ให้เขาเล่น ให้เขาลุยเต็มที่ ภาพในหัวคือ เป็นรั้วกั้นแล้วเทลูกบอลลงไปให้เขากลิ้งเกลือก แต่แล้วภาพๆ นั้นก็หายไปในทุกครั้งที่เราเห็นพัฒนาการลูกแต่ละช่วง  พัฒนาการในแง่ความเบื่อของเล่น  แล้วหันหน้าเข้ามาหาแม่  ก่อนส่งสายตาบอกว่าของเล่นชิ้นโปรดของลูก คือ ของที่แม่ใช้ ” แนวทางการชวนลูกเล่นกระตุ้นประสาทสัมผัส หรือ Sensory Play Idea...

จารยา บุญมากคุณแม่มือใหม่ที่เล่นกับลูกเต็มเวลา พ่อแม่มือใหม่มักตื่นเต้นกับการเตรียมรับลูกคนแรก อีกทั้งญาติ มิตรล้วนส่งมอบของขวัญสารพัดให้กับเด็กเล็กๆ หนึ่งในสิ่งที่นิยมให้กันคือ “ของเล่น” คงจะดีไม่น้อยถ้าของเล่นเหล่านั้นดึงดูดความสนใจของเจ้าตัวเล็กได้ตลอดเวลา แต่เมื่อเวลาผ่านไปเจ้าตัวเล็กกลับละเลยของเล่นชิ้นเดิม นั่นเป็นเพราะเด็กต้องการของเล่นและเวลาเล่นที่ส่งเสริมพัฒนาการไปเรื่อยๆ และสิ่งที่จะช่วยได้ ก็คือ การเล่นกระตุ้นประสาทสัมผัส (Sensory Play)  ซึ่งช่วยในการส่งเสริมพัฒนาการอย่างครบถ้วน การเล่นกระตุ้นประสาทสัมผัสมีทั้งหมด 7ส่วนด้วยกัน คือ การมองเห็น Sight (Vision) การได้ยิน  Hearing (Auditory)...

“ คุณแม่เล่าเรื่องเล่น ” เทศกาลเล่นอิสระ 2566กัญญาวีร์ ฟักทอง “ศูนย์เรียนรู้บ้านเรียนฟักทอง” “เล่น”คำเดียว เชื่อมร้อยทุกความสัมพันธ์ เสริมสร้างคุณลักษณะเชิงบวกในชีวิต ทำให้ลูกเชื่อมั่นว่าพ่อแม่จะสนับสนุนและชื่นชม คาดหวังว่าเขาจะไปต่อได้ ไม่ต้องลงทุนมากมาย ลงทุนแค่ “เวลา” แม่มิวได้กล่าวไว้ ในฐานะมนุษย์แม่คนหนึ่งที่ทำเรื่องเล่นอิสระ การได้ฟังวงเสวนาที่ออกรสออกชาด แทนใจคนฟังได้ทุกคำ ไม่ได้เกิดขึ้นบ่อยนัก วันนี้ก็เป็นอีกวงหนึ่งที่ แม่แจม หรือทนายแจมที่ทุกคนรู้จัก แม่มิวจากเพจ เวลาเที่ยว...

จารยา   บุญมากคุณแม่มือใหม่ที่เล่นกับลูกเต็มเวลา ภาพจำที่มีมือเล็กๆ กำนิ้วเราแน่น  เป็นภาพที่เราเริ่มต้นนับความแข็งแรงกล้ามเนื้อของลูก  ช่วงที่ลูกชายอายุได้ 5 วัน เขาจับนิ้วเราแน่นมาก มือของเขาค่อนข้างมีความแข็งแรง  ความรักในพลังของทารกน้อยเริ่มขึ้นในตอนนั้น  ไม่นานเราก็กลายเป็นแม่ที่ให้ความสำคัญกับกล้ามเนื้อของลูกมาเป็นอันดับหนึ่งด้วยการเล่นกับลูกให้มากที่สุด การเป็นแม่เต็มเวลาดูเหมือนจะเป็นเรื่องง่ายในการจัดการเวลาให้ลูก แต่จริงๆ แล้วพอลองทำดู ไม่มีอะไรง่าย เพราะแม่เป็นมนุษย์ธรรมดาที่เหนื่อยล้า อยากพัก  หมดแรงในบางวัน  ดังนั้นอุปสรรคในการวางแผนการเล่นกับลูกจึงค่อนข้างตะกุกตะกักใน 1 เดือนแรก แต่แล้วก็ลงตัวขึ้นในเดือนต่อๆ มา การเล่นกับเด็กแรกเกิดอายุ...

เรื่อง : Play worker เชียร์ บ้านเรียนฟักทองภาพ : Play worker ชีก บ้านเรียนฟักทอง น้องตัวน้อยที่เคยมีความรู้สึกกลัว และบอกว่าทำไม่ได้ ก็เปลี่ยนเป็นร้องอย่างดีใจว่า”ทำได้เเล้ว” เห็นช่วงเวลาดีๆแบบนี้เเล้ว ก็อดยิ้มตามไม่ได้.“ลานเล่น ปีนป่าย…กับการก้าวข้ามชุดความกลัว”.ใน “เทศกาลเล่นอิสระ” เราได้ยินเเละได้เห็นมุมมองของผู้คนที่มีความรู้สึกไม่มั่นใจหรือกลัว ที่จะเห็นเด็กๆ เล่นปีนป่าย เครื่องเล่นที่มีความสูงหรือจุดผาดโผนอยู่บ้าง เเต่ก็มีกลุ่มผู้ปกครองที่พร้อมให้ลูกได้ลองสัมผัสประสบการณ์ตื่นเต้น กลัว หวาดเสียวนั้นด้วยตัวเอง...

Resilience ความสามารถที่จะรับมือกับความล้มเหลว ความผิดหวัง ที่จะทำให้กลับมาสู่สภาวะปกติ เป็นทักษะสำคัญที่จำเป็นสำหรับเด็กในศตวรรษที่ 21 ซึ่ง Resilience skill สร้างได้ด้วยการเล่น 1.สร้างความเห็นอกเห็นใจ Build Empathy สอนให้เด็กเรียนรู้เรื่องความเห็นอกเห็นใจ เรียนรู้เรื่องความรู้สึก เช่น การเล่าผ่านนิทานและตั้งคำถามกับเด็ก “พวกเขาจะรู้สึกอย่างไร หากพวกเขาเป็น….?” พูดถึงความรู้สึกต่างๆ เช่น กลัว โกรธ หงุดหงิด หิว...